Gaziantep SANKO Üniversitesi Hastanesi Uzman Diyetisyeni Meltem Demirci, 7 Haziran Dünya Gıda Güvenliği Günü dolayısıyla önemli açıklamalarda bulundu. Sağlıklı beslenme denildiğinde akla ilk olarak vitamin, mineral alımı ve kronik hastalıklardan korunma yöntemlerinin geldiğini belirten Demirci, bu konular kadar kritik olan gıda güvenliğinin ise çoğu zaman göz ardı edildiğine dikkat çekti.
Sofralara gelen her besinin yalnızca besleyici değil, aynı zamanda güvenli olması gerektiğini vurgulayan Uzm. Diyetisyen Meltem Demirci, “Bir gıdanın sağlıklı kabul edilebilmesi için öncelikle insan sağlığı açısından risk oluşturmaması gerekir” dedi.
BİLİM İŞ BAŞINDA: TARLADAN SOFRAYA SIKI KONTROL
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) ile Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından bu yıl “Gıda Güvenliği: Bilim İş Başında” temasıyla kutlanan Dünya Gıda Güvenliği Günü’nün önemine değinen Uzm. Diyetisyen Demirci, sürecin bilimsel temellere dayandığını ve zincirin her halkasında sıkı denetim gerektirdiğini aktardı. Dünya genelinde her yıl milyonlarca insanın önlenebilir gıda kaynaklı hastalıklar nedeniyle sağlık sorunları yaşadığını hatırlatan Demirci, bu rahatsızlıkların büyük bölümünün basit hijyen eksiklikleri, yanlış saklama koşulları ve uygun olmayan pişirme yöntemlerinden kaynaklandığını belirtti.
GIDA GÜVENLİĞİNİ TEHDİT EDEN BAŞLICA RİSKLER
Uzman Diyetisyen Meltem Demirci, gıda güvenliğini doğrudan sekteye uğratan temel risk faktörlerini şu şekilde sıraladı:
Mikrobiyolojik Etkenler: Campylobacter, Salmonella, Norovirüs ve hastalık yapıcı E. coli gibi mikroorganizmalar; yetersiz pişirme, çapraz bulaşma ve hijyen eksikliği nedeniyle gıdalara geçebilir.
Hijyen Hataları: Enfekte gıda personelleri, yetersiz el temizliği ve uygun olmayan mutfak koşulları gıdaların hızlıca kontamine olmasına (kirlenmesine) yol açar.
Çevresel Bulaşanlar: Kirli su kullanımı ile uygun şekilde temizlenmemiş sebze ve meyveler ciddi birer bulaş kaynağıdır.
Kimyasal Riskler: Pestisit (tarım ilacı) kalıntıları, ağır metaller (kurşun, arsenik vb.) ve mikotoksinler uzun vadede kronik hastalıklara zemin hazırlar.
Lojistik ve Zincir Hataları: Depolama koşullarının yetersizliği ve soğuk zincirin kırılması; özellikle et, süt ve deniz ürünlerinde hayati riskleri beraberinde getirir.
KÜRESEL STANDART: CODEX ALIMENTARIUS
FAO ve WHO tarafından desteklenen Codex Alimentarius Komisyonu’nun küresel gıda güvenliğinde bir referans noktası olduğunu ifade eden Uzm. Diyetisyen Demirci, şu bilgileri paylaştı:
“Codex; gıda hijyeni, pestisit ve veteriner ilaç kalıntıları, katkı maddeleri ile kimyasal bulaşanlar için bilimsel temelli sınırlar belirleyerek ülkelerin kontrol sistemlerine rehberlik eder. Bu sayede üretim süreçleri standardize edilerek tüketici sağlığı koruma altına alınır. Ancak bu süreç sadece üretici ve denetçilerin sorumluluğunda değildir; tüketicilerin günlük yaşamda alacağı basit tedbirler de hayati önem taşır.”
TÜKETİCİLERİN ALMASI GEREKEN BASİT AMA ETKİLİ ÖNLEMLER
Uzm. Diyetisyen Demirci, gıda güvenliğini evde de sürdürülebilir kılmak adına tüketicilere şu uyarılarda bulundu:
Alışverişler her zaman güvenilir ve denetlenen işletmelerden yapılmalıdır.
Çiğ gıdalar ile pişmiş gıdaların hazırlık ve saklama süreçleri birbirinden tamamen ayrılmalıdır.
Sebze ve meyveler tüketilmeden önce bol su ile titizlikle yıkanmalıdır.
Et, tavuk ve balık gibi hayvansal ürünler, zararlı bakterilerin ölmesi için uygun iç sıcaklıklarda tam olarak pişirilmelidir.
Soğuk zincir muhafazası gerektiren gıdalar, oda sıcaklığında uzun süre bekletilmemelidir.
Mutfak temizliği ve el hijyeni ödün verilmez bir rutin haline getirilmelidir.
Güvenli gıdaya ulaşmanın temel bir insan hakkı olduğunun altını çizen Uzm. Diyetisyen Meltem Demirci, “Besin değeri ne kadar yüksek olursa olsun, güvenli olmayan bir gıda sağlık açısından ciddi riskler oluşturabilir” diyerek sözlerini tamamladı.
