Gaziantep Girişimci İş Kadınları Derneği (GAGİKAD), Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat depremlerinin ardından Nurdağı’nda kadınların çalışma hayatına dönüş sürecini ele alan uluslararası akademik araştırmanın sahadaki tek paydaşı oldu.
“Women’s Labor Force Participation After Disasters: The Case of Nurdağı, Türkiye, Following Kahramanmaraş Earthquakes” başlıklı çalışma, deprem sonrası kadın emeğinin görünürlüğünü ve kadınların karşılaştığı çok boyutlu sorunları bilimsel verilerle ortaya koydu.
KADINLARIN EKONOMİK GÜÇLENMESİ TEMEL ÖNCELİK
GAGİKAD Başkanı Dr. Beril Özlem Leylek, araştırmanın önemine ilişkin yaptığı değerlendirmede şunları söyledi: “Kadınların ekonomik olarak güçlenmesi, afet sonrası toplumsal iyileşmenin temelidir. Nurdağı’nda kadınların yeniden çalışma hayatına katılabilmesi için yalnızca iş fırsatları değil; güvenli yaşam alanları, çocuk bakım desteği ve psikososyal mekanizmalar da gerekiyor. GAGİKAD olarak deprem bölgesindeki kadınların sesi olmaya ve onları ekonomik ile sosyal hayata güçlü şekilde dahil etmek için çalışmaya devam edeceğiz.”
Dr. Leylek, derneğin saha çalışmalarında kadınların ekonomik ihtiyaçlarının yanı sıra sosyal ve psikolojik gereksinimlerini de yakından gözlemlediklerini vurgulayarak, kadın dayanışmasının afet sonrası toparlanmadaki kritik rolüne dikkat çekti.
“AFET POLİTİKALARI KADIN ODAKLI YENİDEN TASARLANMALI”
Araştırmanın yürütücülerinden Çankaya Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ezgi Orhan ise saha bulgularına ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı: “Nurdağı’ndaki saha çalışması, afet sonrası toparlanmanın merkezinde kadınların üretime ve çalışma hayatına yeniden katılmasının yer aldığını gösterdi. Ancak kadınlar iş kaybının yanı sıra barınma, çocuk bakımı, psikolojik travma ve güvenlik gibi çok katmanlı sorunlarla mücadele ediyor. Bu nedenle afet sonrası kalkınma politikalarının kadın odaklı olarak yeniden tasarlanması gerekiyor.”
Prof. Dr. Orhan, çalışmanın yalnızca akademik bir makale olmadığını, aynı zamanda karar vericilere sahadaki gerçek ihtiyaçları aktaran önemli bir sosyal politika belgesi niteliği taşıdığını belirtti.
375 KADINLA YÜZ YÜZE GÖRÜŞME GERÇEKLEŞTİRİLDİ
Araştırma kapsamında Nurdağı konteyner kentlerinde GAGİKAD üyeleri ve gönüllülerinin katkısıyla 375 kadınla yüz yüze görüşmeler gerçekleştirildi. Görüşmelerde kadınların en öncelikli ihtiyaçlarının kalıcı konut, düzenli gelir sağlayan işler ve psikolojik destek olduğu belirlendi. Ayrıca birçok kadının geçici kamu istihdam programlarında yer aldığı, ancak bu işlerin uzun vadeli ekonomik güvence sağlamadığı tespit edildi.
ULUSLARARASI DERGİDE YAYINLANDI
Çalışma, Earthquake Engineering Research Institute tarafından yayımlanan ve dünyanın önde gelen deprem araştırmaları yayınlarından biri olan Earthquake Spectra dergisinde yer aldı. Bu yayın, deprem sonrası kadın emeği, toplumsal dayanıklılık ve ekonomik iyileşme konularına uluslararası literatüre önemli bir katkı sundu.
GAGİKAD, kadın girişimciliğini ve istihdamını güçlendirme çalışmalarını sürdürürken, afet sonrası yeniden yapılanma süreçlerinde kadınların daha görünür ve etkin rol alması gerektiğinin altını çiziyor. Dernek, bu vizyoner yaklaşımıyla yalnızca yerel bir sivil toplum kuruluşu olmanın ötesinde, afet sonrası kadınların ekonomik ve sosyal hayata kazandırılmasında örnek bir model oluşturuyor.
