Türk Tarih Kurumu (TTK) Ermeni Masası eski başkanı Prof. Dr. Kemal Çiçek: “1915 süreci savaş şartları içinde değerlendirilmelidir. Ermeni meselesindeki batı ezberini tarihsel veriler ışığında bozmalıyız” dedi.
Osmanlı tarihi ve Ermeni meselesi üzerine yaptığı çalışmalarla tanınan Türk tarihçi, akademisyen ve Türk Tarih Kurumu (TTK) Ermeni Masası eski başkanı Prof. Dr. Kemal Çiçek, Gaziantep Kent Konseyi Yürütme Kurulu toplantısına katıldı.
Gaziantep Kent Konseyi tarafından daha önce yayınlanmamış tarihi belgeler ve misyonerlik çalışmalarına yönelik yürütülen kitap çalışmaları kapsamında Gaziantep’e gelen Prof. Dr. Kemal Çiçek, toplantıda Ermeni meselesi ve 1915 olaylarının tarihsel arka planını anlattı.
TARİHSEL OLAYLAR FARKLI KAYNAKLAR IŞIĞINDA DEĞERLENDİRİLMELİ
Kurul üyelerinin sorularını yanıtlayan Prof. Dr. Çiçek, 1915 olaylarının uzun yıllardır batı dünyasında taraflı ve belirli anlatılar üzerinden ele alındığını, ancak tarihsel olayların farklı kaynaklar ve belgeler ışığında değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Asılsız Ermeni iddialarına ilişkin anlatının özellikle 1930’lu yıllardan itibaren uluslararası alanda etkili biçimde işlendiğini ve propaganda malzemesi haline getirildiğini ifade eden Prof. Dr. Çiçek, “Tarihte bir ezberi bozmak en zor şeylerden biridir. Biz bu meseleyi bütün yönleriyle anlatarak yanlış ezberleri sorgulatmak zorundayız. Ermeni meselesindeki batı ezberini tarihsel veriler ışığında bozmalıyız” dedi.
1915 SÜRECİ SAVAŞ ŞARTLARI İÇİNDE DEĞERLENDİRİLMELİDİR
Osmanlı İmparatorluğu’nda Ermeniler başta olmak üzere farklı dini ve etnik toplulukların uzun yıllar barış içerisinde yaşadığını anımsatan Prof. Dr. Çiçek; Tehcir Kanunu’na giden süreci, 1. Dünya Savaşı öncesindeki gelişmeleri, dönemin siyasi ve askeri şartlarını, misyonerlik çalışmaları ile sonuçlarını bütünsel olarak aktardı.
1915 Tehcir Kanunu’nun ortaya çıkış sürecine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Çiçek, Birinci Dünya Savaşı öncesinde ve sırasında yaşanan isyanlar, silahlı grupların faaliyetleri ve özellikle Van’daki gelişmelerin tehcir kararında etkili olduğunu vurguladı.
DEVLETİN ALDIĞI TEDBİRLER VE ARŞİV BELGELERİ
Osmanlı’nın kendisini arkadan vuranlar için 27 Mayıs 1915’te Tehcir Kanunu’nu çıkardığını belirten Prof. Dr. Çiçek, sonrasında başka yerlere sevk edilen Ermenilerin mallarının korunması, tasfiye kurullarının oluşturulması, hastane, fırın ve yetimhanelerin kurulması gibi dönemin şartlarında olağanüstü çaba gerektiren çalışmaları bulunduğunu söyledi.
Arşivlerde bununla ilgili pek çok belge ve yazışma bulunduğunu kaydeden Çiçek, bu belgelerin tehcir sürecinin yönetim biçiminin anlaşılması açısından büyük önem taşıdığını dile getirdi.
TEK BİR ANLATI ÜZERİNDEN DEĞERLENDİRİLEMEZ
1915 iddialarına kaynak olarak gösterilen özellikle Amerikan konsoloslukları ve misyoner raporlarının doğrudan gözleme değil, duyumlara dayandığına işaret eden Prof. Dr. Çiçek, savaş sonrasında aktarılan anlatıların tarihsel kaynak olarak sunulmasının yanlış olduğunu belirtti.
Ermeni meselesinin tek bir anlatı üzerinden ele alınamayacağını vurgulayan Prof. Dr. Kemal Çiçek, Osmanlı ve Ermeni arşivleri başta olmak üzere farklı ülkelerin diplomatik belgeleri, nüfus kayıtları, mektuplar ve dönemin diğer kaynaklarının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini bildirdi.
