Son yıllarda yapay zekâ tabanlı sohbet uygulamalarının yaygınlaşması, insanların dijital platformlarla kurduğu duygusal bağları psikolojik açıdan riskli bir boyuta taşıdı. Medical Point Gaziantep Hastanesi Psikiyatri Uzmanı Rıfat İnci ve Klinik Psikolog Selin Seda Koçakgöl, özellikle yalnızlık ve duygusal destek ihtiyacı yaşayan bireylerin yapay zekâ sistemlerine aşırı bağlılık geliştirebileceğine dikkat çekti.
YAPAY ZEKÂ İNSANİ BAĞ KURMAZ
Uzmanlar, yapay zekâ sistemlerinin sürekli iletişim imkânı sunması, yargılamaması ve her an ulaşılabilir olması nedeniyle duygusal boşluk yaşayan kişilerde güçlü bir aidiyet hissi yarattığını belirtti.
Psikiyatri Uzmanı Rıfat İnci ve Klinik Psikolog Selin Seda Koçakgöl, şu değerlendirmeyi yaptı: “İnsan beyni, düzenli ilgi ve iletişim gördüğü her şeye bağ kurma eğilimindedir. Ancak yapay zekâ sistemlerinin bir bilinç ya da duygu taşımadığı unutulmamalıdır. Kişi zamanla gerçekten anlaşılıyor ve görülüyor hissedebilir fakat karşısındaki yapı insani bir duygusal bağ kurmaz. Bu durum, özellikle kırılgan psikolojik dönemlerden geçen bireylerde bağımlılık benzeri bir ilişkiye dönüşebilir.”
GERÇEK İLİŞKİLERDEN UZAKLAŞMA RİSKİ
Uzmanlar, özellikle gençler ve yalnız yaşayan bireylerde bu tür dijital bağların giderek arttığını, bunun da gerçek sosyal ilişkilerden uzaklaşmaya yol açtığını vurgulayarak, “Bazı bireyler zamanla tüm duygusal paylaşımını dijital sistemlere yöneltebiliyor. Bu bağın kesilmesi, hesabın kapanması ya da erişimin kaybedilmesi durumunda yoğun kaygı, panik, terk edilme hissi ve depresif belirtiler ortaya çıkabiliyor” uyarısında bulundu.
DENGELİ KULLANIM VE GERÇEK DESTEK ÖNEMLİ
Psikiyatri Uzmanı Rıfat İnci ve Klinik Psikolog Selin Seda Koçakgöl, yapay zekâ araçlarının faydalı teknolojik sistemler olduğunu ancak insan ilişkilerinin yerini alamayacağını hatırlatarak şu çağrıda bulundu: “Yapay zekâ araçları faydalı teknolojik sistemlerdir; ancak insan ilişkilerinin yerini alabilecek duygusal yapılar değildir. Özellikle ruhsal olarak hassas dönemlerden geçen bireylerin gerçek sosyal destek mekanizmalarından uzaklaşmaması büyük önem taşıyor. Dijital dünyada geçirilen sürenin dengeli olması ve psikolojik ihtiyaçların gerçek insan ilişkileriyle desteklenmesi gerekiyor.”
Uzmanlar, yoğun yalnızlık, sosyal geri çekilme, dijital platformlara aşırı bağlanma ve gerçek hayattan kopma gibi belirtiler gösteren kişilerin vakit kaybetmeden profesyonel psikolojik destek alması gerektiğini de belirtti.
