İstanbul Rumeli Üniversitesi Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Özden Baskan, sosyal medya ve dijital platformlardan takip edilerek yapılan kontrolsüz egzersizlerin kas ve eklem yaralanmalarında ciddi artışa yol açtığını belirterek, her egzersizin kişiye özel planlanması gerektiğini vurguladı.
“POLİKLİNİK BAŞVURULARINDA YÜZDE 30 ARTIŞ GÖZLEMLENİYOR”
Evde egzersiz yapma alışkanlığının son yıllarda yaygınlaştığını ifade eden Dr. Öğr. Üyesi Özden Baskan, kontrolsüz uygulamaların önemli sağlık sorunlarını beraberinde getirdiğini söyledi. Baskan, “Poliklinik başvurularında kas-iskelet sistemi yaralanmalarında yaklaşık yüzde 30’luk bir artış gözlemliyoruz. Ekranda görülen eğitmenin vücut yapısı, biyomekaniği ve spor geçmişi kişiden tamamen farklı olabilir. Bu durum ‘dijital illüzyon’ olarak tanımladığımız bir risk oluşturur” dedi.
“YANLIŞ FORM EKLEMLERE AŞIRI YÜK BİNDİRİYOR”
Evde yapılan egzersizlerde en sık karşılaşılan problemin hareketin doğru formda uygulanmaması olduğunu belirten Baskan, yanlış kinematik yapının eklem üzerindeki yükü ciddi şekilde artırdığını ifade etti. Özellikle squat ve lunge gibi hareketlerde dizin öne fazla çıkmasının diz eklemi üzerindeki yükü yüzde 50’den fazla artırabildiğini söyleyen Baskan, bunun uzun vadede kıkırdak hasarına ve diz problemlerine yol açabileceğini vurguladı.
“HIZLI SONUÇ VAAT EDEN PROGRAMLAR BİLİMSEL DEĞİL
”Sosyal medyada sıkça karşılaşılan “3 günde karın kası” veya “1 haftada 5 kilo” gibi iddialı egzersiz programlarının insan fizyolojisinin temel prensiplerini göz ardı ettiğini belirten Baskan, “Kişiye özel egzersiz reçetesi ilkesi ihlal edildiğinde, bireyin mevcut skolyoz, bel fıtığı veya eklem sorunları akut ağrı tablolarına dönüşebilir” diye konuştu.
EVDE GÜVENLİ EGZERSİZ İÇİN DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN KURALLAR
Evde güvenli egzersiz için bazı temel kurallara dikkat edilmesi gerektiğini ifade eden Dr. Öğr. Üyesi Özden Baskan, şu önerilerde bulundu:
– Egzersiz öncesinde 5-10 dakikalık dinamik ısınma yapılmalı; bu, sakatlanma riskini önemli ölçüde azaltır.
– Egzersiz yapılan zemin orta sertlikte olmalı; çok sert yüzeyler eklem şokunu artırırken, çok yumuşak zeminler dengeyi bozabilir.
– Egzersiz sırasında nefes tutulmamalı; nefesin tutulması kan basıncını yükseltebilir.
– Kaslarda hissedilen yanma duygusu normal kabul edilebilir; ancak eklemlerde batma ya da keskin ağrı hissedildiğinde egzersiz derhal durdurulmalı, çünkü bu yapısal bir sorunun habercisi olabilir.
“DOĞRU PLANLANMIŞ EGZERSİZ EN GÜÇLÜ TEDAVİ YÖNTEMİDİR”
Egzersizin doğru uygulandığında en güçlü tedavi yöntemlerinden biri olduğunu vurgulayan Baskan, yanlış teknik ve dozajla uygulandığında ise sakatlanmalara yol açabileceğini belirtti. Evde egzersize başlamadan önce fizyoterapist tarafından yapılacak postür analizi ve fonksiyonel hareket değerlendirmesinin uzun vadeli sakatlıkların önlenmesinde kritik rol oynadığını ifade eden Baskan, egzersizin FITT (sıklık, şiddet, zaman ve tür) ilkelerine göre kişiye özel planlanması gerektiğini sözlerine ekledi.
