İstanbul Rumeli Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Şefika Aydın Selçuk, Ramazan ayında tatlı tüketiminin tamamen yasaklanmasına gerek olmadığını, ancak zamanlama, porsiyon kontrolü ve tatlı seçimi konusunda dikkatli olunması gerektiğini vurguladı.
Gün boyu süren açlığın ardından vücudun kan şekerini dengelemek için hassas bir sürece girdiğini belirten Selçuk, iftarla birlikte alınan karbonhidratların kan şekerini hızla yükselttiğini, pankreasın insülin salgılayarak glukozu hücrelere taşıdığını hatırlattı.
Dr. Öğr. Üyesi Selçuk, iftarın hemen ardından yüksek şeker içeren tatlıların tüketilmesinin ise kan şekerinde ani ve keskin dalgalanmalara yol açabileceğini, vücudun fazla enerjiyi depolama eğilimine girebileceğini ifade etti.
ŞEKER TÜRÜ VE SİNDİRİM SÜRECİ BELİRLEYİCİ
Şerbetli tatlıların yüksek şeker oranı nedeniyle daha fazla metabolik yük oluşturabileceğini kaydeden Selçuk, özellikle fruktozdan zengin tatlıların karaciğerde trigliserid üretimini artırabileceğini belirtti.
Uzun süreli açlık sonrası sindirim sisteminin yavaş bir başlangıç yaptığını, bu süreçte yoğun şekerli tatlıların hem kan şekeri hem de tokluk hormonları üzerinde dengesizlik yaratabileceğini söyledi.
Tatlı tüketiminin yalnızca kalori açısından değil, besin kalitesi ve işlenmişlik düzeyi açısından da değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Selçuk, ultra işlenmiş ürünlerin bağırsak mikrobiyotası ve inflamatuvar yanıtlar üzerinden metabolik sağlığı olumsuz etkileyebileceğini aktardı.
PORSİYON VE SIKLIK DENGESİ ŞART
Ramazan’da tatlı tercihinde ölçünün temel kriter olduğunu belirten Selçuk, şu önerilerde bulundu:
Sütlü tatlılar haftada 2–3 kez küçük bir kâseyle sınırlandırılabilir.
Güllaç haftada 1–2 kez orta boy bir dilim şeklinde tüketilebilir.
Meyve ve yoğurt kombinasyonları daha sık tercih edilebilir.
Şerbetli tatlılar ise haftada 1 kez küçük bir dilimle sınırlı tutulmalıdır.
Çikolata ve paketli tatlıların rutin haline getirilmemesi gerektiğini ifade eden Selçuk, alternatif olarak iftar sonrası 1–2 adet hurma ile az miktarda ceviz tüketilebileceğini hatırlattı.
“YASAK DEĞİL, BİLİNÇLİ SEÇİM VE DENGE ÖNEMLİ”
Dr. Öğr. Üyesi Şefika Aydın Selçuk, Ramazan’da tatlı tüketiminin bir yasak meselesi olmadığını belirterek sözlerini şöyle tamamladı: “Bilinçli seçimler ve kontrollü porsiyonlarla hem sofraların keyfi korunabilir hem de metabolik denge desteklenebilir. Önemli olan yasaklamak değil, dengeli ve sağlıklı bir yaklaşım benimsemektir.”
