Gaziantep Şehir Hastanesi Acil Tıp Kliniği’nde görev yapan Uzm. Dr. Abdullah Önür, gıda zehirlenmeleri konusunda önemli bilgiler paylaştı.
DÜNYA SAĞLIK ÖRGÜTÜ VERİLERİ: HER YIL 600 MİLYON KİŞİ ETKİLENİYOR
Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre dünyada her yıl 600 milyon kişi gıda kaynaklı hastalık geçiriyor ve bunların önemli bir kısmını gıda hijyeni bozukluklarına bağlı besin zehirlenmeleri oluşturuyor. Gelişmiş ülkelerde bile her 10 kişiden birinin besin zehirlenmesi yaşayabildiğini belirten Uzm. Dr. Önür, “Çoğu zaman hafif seyretse de besin zehirlenmeleri organ yetmezliği ve ölüme kadar varabilen ciddi sonuçlara yol açabiliyor. Bu nedenle hastalığı ciddiye almamız gerekiyor” dedi.
BESİN ZEHİRLENMESİ NEDİR?
Besin zehirlenmesi; bakteri, virüs, parazit veya bunların ürettiği toksinlerle kirlenmiş yiyecek ve içeceklerin tüketilmesi sonucu gelişen akut bir hastalıktır.
RİSKLİ GRUPLAR
Bebekler ve küçük çocuklar: Bağışıklık sistemleri zayıf, sıvı kaybına daha duyarlılar.
65 yaş üstü bireyler: Kronik hastalıklar nedeniyle ağır tablo gelişebiliyor.
Gebeler: Özellikle Listeria gibi bakteriler anne ve bebek için ciddi risk oluşturuyor.
Kronik hastalar: Diyabet, böbrek/karaciğer yetmezliği, kalp yetmezliği olanlar.
Bağışıklığı baskılanmış kişiler: Kortizon kullananlar, kanser tedavisi görenler, organ nakli hastaları.
BELİRTİLER
Ani bulantı
Sık kusma
Sulu ishal
Kramp tarzı karın ağrısı
Ateş, üşüme–titreme
Halsizlik
EVDE YAPILABİLECEK İLK MÜDAHALELER
Bol su içmek ve oral rehidratasyon solüsyonu (ORS) tüketmek
Muz, pirinç lapası, haşlanmış patates, kızarmış ekmek gibi mideyi yormayan gıdalar tercih etmek
Ateş varsa parasetamol kullanmak
Dinlenmeye zaman ayırmak
NE ZAMAN HASTANEYE BAŞVURULMALI?
6 aydan küçük bebeklerde ishal/kusma başlangıcı
Yaşlı veya kronik hastalarda durumun kötüleşmesi
24–48 saatten uzun süren kusma ve ishal
Kanlı ishal veya dışkıda siyah renk
38.5°C üzeri ateş
Şiddetli karın ağrısı
Ağız kuruluğu, idrar azalması, çarpıntı gibi sıvı kaybı bulguları
Kusmanın durmaması ve sıvı alınamaması
BESİN ZEHİRLENMESİNDEN NASIL KORUNABİLİRİZ?
Elleri sık sık yıkamak
Tavuk, kırmızı et gibi gıdaları tam olarak pişirmek
Çiğ ve pişmiş gıdalar için ayrı kesme tahtaları kullanmak
Buzdolabı sıcaklığını uygun seviyede tutmak
Bozulduğundan şüphe edilen besinleri tüketmemek
Temiz içme suyu kullanmak; şüpheli durumlarda ambalajlı su tercih etmek
Besin zehirlenmesinin çoğu zaman hafif seyrettiğini ancak bazı durumlarda ciddi sonuçlara yol açabileceğini hatırlatan Uzm. Dr. Abdullah Önür, doğru hijyen, doğru saklama ve doğru pişirme yöntemleriyle hastalığın büyük ölçüde önlenebileceğini belirtti.
